Mô hình trang trại cafe chồn

cà phê chồn
cà phê chồn

Cà phê xuất hiện trên thế giới vào thế kỷ thứ XV và đến nay đã trở thành một thức uống phổ biến. Uống cà phê giờ đây là một thói quen, một nét độc đáo của mọi tầng lớp xã hội ở Việt Nam. Tùy theo sở thích và gu uống cà phê riêng của mỗi người mà lựa chọn những hương vị khác nhau, trong đó cafe chồn là một trong những loại được ưa chuộng nhất hiện nay.

Cây cà phê được trồng ở hơn 50 quốc gia trên thế giới, được thu hoạch từ hạt của các giống cây thuộc họ cà phê. Ba giống cà phê chính là: cà phê chè, cà phê vối, cà phê mít. Tùy theo chất lượng và nơi trồng mà giá trị của chúng khác nhau, trong đó có một loại cà phê huyền thoại mà ai cũng muốn nếm thử một lần là cafe chồn – Kopi Luwak – đây không phải là một giống cà phê, mà là cà phê được chế biến thông qua sự giúp đỡ của bộ tiêu hóa của loài cầy (hay còn gọi là chồn).

1. Một huyền thoại quý giá

Ngày xưa, khi nông dân lên rẫy thu hoạch cà phê, người ta phát hiện những con chồn ăn hạt cà phê mà chúng đã lựa chọn kỹ càng bằng bản năng tự nhiên, sau đó để lại những hạt cà phê được tiêu hóa một phần, họ tò mò mang về phơi khô, vệ sinh vả chế biến thành thức uống, loại này có mùi vị khác hẳn với cà phê thông thường, thành quả này đã cho ra đời cực phẩm cafe chồn thơm ngon, hiếm có. Trải qua bao thăng trầm, có lúc như gần đi vào truyền thuyết, hiện nay cafe chồn đã trở thành một món quà quý hiếm với giá bán rất cao khoảng 20 triệu đồng cho 1kg ( 1.300 USD) và mỗi năm chỉ có tầm 200 kg được bán trên thị trường quốc tế.

Cafe chồn – huyền thoại của thế giới cafe. Ảnh: caphesach.vn
Cafe chồn – huyền thoại của thế giới cafe. Ảnh: caphesach.vn

2. Những lưu ý của nghề làm cà phê chồn

Bất cứ ngành nghề nào cũng có khó khăn nhất định, để tạo nên một hương vị độc đáo của cafe chồn, người chủ phải tốn rất nhiều công sức. Đầu tư chuồng trại để nuôi chồn, hiểu biết các kỹ thuật nuôi, gây giống và bảo quản sản phẩm.

a. Chuẩn bị chuồng trại

Đây được coi như là vấn đề tiên quyết và sống còn của hầu hết nghề nuôi trồng nào, nếu bạn là người am hiểu về vấn đề bất động sản sẽ dễ dàng tìm cho mình một mảnh đất ưng ý, nếu không bạn cần ý kiến tư vấn của những chuyên gia và bạn bè. Chuồng trại xây dựng hướng đông nam để tránh ánh nắng trực tiếp chiếu vào chuồng, không sử dụng mái tôn vì làm chuồng rất nóng vào buổi trưa, nên dùng mái lá hoặc ngói, chuồng cần cao ráo, thoáng mát, có cửa sổ xung quanh.

Chuồng thiết kế 2-3 tầng tùy theo số lượng nuôi, bằng bê tông hay tre nứa chắc chắn, chiều cao một tầng là 0,7- 0,8 m, nền tầng bê tông cần có độ dốc để thoát nước thải, đáy lồng bằng tre nứa cần có khe hở để phân lọt xuống, bảo đảm vệ sinh. Các lồng gần nhau phải ngăn kín để tránh cho chồn thấy nhau làm chúng bị căng thẳng, lồng được làm bằng lưới sắt B40 để chồn không cắn phá được, cửa chuồng có then cài chắc chắn. Đối với chuồng nuôi chồn sinh sản cần được đặt ở nơi yên tĩnh, sử dụng lưới sắt ô vuông 1cm để tránh chồn con bị lọt chân ra ngoài. Bạn có thể tham khảo, tìm mua các loại lưới rào tại các trangmua bán nhanh.

Mỗi ngày phải vệ sinh chuồng trại kỹ càng, dọn sạch thức ăn thừa, phân và nước tiểu, giữ chuồng khô ráo, tránh gây ô nhiễm khu vực nuôi và gây bệnh dịch cho chồn. Tích cực nghiên cứu các mô hình kinh tế trang trại hay để áp dụng cho trang trại của bạn.

Chuồng trại cần sạch sẽ thoáng mát để chồn có môi trường sống khỏe mạnh. Ảnh : choncoffee.net
Chuồng trại cần sạch sẽ thoáng mát để chồn có môi trường sống khỏe mạnh. Ảnh : choncoffee.net

b. Kỹ thuật nuôi chồn

Cafe chồn được tạo ra từ phân chồn, có thể là tự nhiên hay nhân tạo nhưng hiện nay trong điều kiện sinh thái bình thường là rất hiếm để thu hoạch được phân chồn tự nhiên. Do đó, để đáp ứng nhu cầu của thị trường mà vẫn đảm bảo chất lượng, hiện nay những người dân đã tạo ra những mô hình nuôi chồn phục vụ mục đích kinh doanh.

Loài chồn hương được người dân nuôi và sử dụng rộng rãi trong việc tạo ra cafe chồn. Chồn hương có thân hình thon dài, đầu tròn mõm nhọn, đuôi dài, lông màu đen xám, có các vệt xám đen dọc sống lưng, nặng từ 2-5 kg. Chồn hương còn được nuôi để lấy thịt, xạ hương làm dược liệu quý, số lượng chồn hương đang bị đe dọa nên cần có biện pháp bền vững để bảo vệ loài chồn hương.

Chồn hương được sử dụng để tạo nên loại café huyền thoại. Ảnh: tienphong.vn
Chồn hương được sử dụng để tạo nên loại café huyền thoại. Ảnh: tienphong.vn

Chồn hương là loài ăn tạp, chúng ưa thích các loài côn trùng, mối kiến, bò sát, kỳ nhông, các loại trái cây có độ ngọt cao như chuối, mít, đu đủ… Khi mới đem về, chồn rất nhát nên cần phải kiên trì cho ăn, chồn ăn buổi tối là chính, sau khi thuần hóa chồn dễ ăn, chủ yếu là cơm, cháo trộn với cá biển, bổ sung các loại vitamin vào thức ăn cho chồn khỏe mạnh, tránh được bệnh tật.

Một ngày cho chồn ăn bữa chính vào lúc 6 giờ tối, gồm cháo cá, cháo thịt các loại, ban ngày cho chồn ăn các loại rau củ quả. Không cho ăn thức ăn đã ôi thiu, thay thức ăn thường xuyên, đảm bảo chuồng luôn khô ráo, sạch sẽ. Chồn được thuần hóa nhạy cảm với thức ăn mới lạ nên dễ mắc bệnh tiêu chảy, có thể điều trị bằng thuốc viên của người, nên phòng bệnh bằng tiêm thuốc kháng sinh. Chồn hương cũng dễ mắc bệnh cầu trùng (tiêu ra máu) và bệnh thương hàn (sốt cao, tiêu chảy) như các loài gia súc, gia cầm khác, chữa bằng các loại thuốc thú y như đối với các vật nuôi khác.

c. Các giai đoạn quan trọng của chồn

Trong giai đoạn sinh sản, chồn cái hay phát ra tiếng kêu lạ, phá chuồng, bỏ ăn, cần nhanh chóng bắt ra khỏi chuồng cho chúng giao phối, khi mang bầu thì bắt trở về chuồng cũ và chăm sóc chu đáo để chồn được khỏe mạnh. Vào mùa cà phê từ tháng 9 đến tháng 12 âm lịch, lựa chọn hái những trái cà phê chín đỏ, trơn đẹp, rửa sạch để khô cho chồn ăn. Cho ăn vào lúc 6, 8, 10, 12 giờ tối, mỗi lần cho ăn khoảng nửa bát, sau khi chồn ăn xong bỏ hết những trái cà phê dư, đổi cà phê mới không cho chồn ăn lại đồ thừa. 3 giờ sáng, cho chồn ăn một phần ba tô cháo bồi bổ để hôm sau ăn tiếp, không cho chồn ăn cà phê liên tục nếu không chúng sẽ chết. Những con chồn đang trong quá trình mang thai và nuôi con không được cho ăn cà phê.

Cho chồn ăn vừa phải để đảm bảo sức khỏe. Ảnh: baomoi.com
Cho chồn ăn vừa phải để đảm bảo sức khỏe. Ảnh: baomoi.com

3. Thương hiệu nổi tiếng

Cà phê chồn Trại hầm là một trong những địa điểm nổi tiếng của phố núi Đà Lạt, nơi có trang trại chồn đầu tiên ở Đà Lạt, tọa lạc tại khu Trại Hầm phường 10 thành phố Đà Lạt, có diện tích 2,4 hecta. Ông chủ Nguyễn Quốc Minh đã đầu tư 42 tỷ đồng cho trang trại này, nơi đây vừa có vườn cafe vừa là nhà của 120 chú chồn hương để sản xuất cafe theo một quy trình khép kín. Với sự đầu tư quy mô về nhà đất, quá trình nghiên cứu lâu dài về cafe đã giúp cơ sở của ông Minh sản xuất được cafe chồn chất lượng hảo hạng và danh tiếng. Mục tiêu của cafe chồn Trại Hầm là cung cấp sản phẩm cafe sạch thứ thiệt và chất lượng cao cấp tại Việt Nam và đi ra thế giới.

Ngoài ra, ở nước ta hiện nay cũng có nhiều thương hiệu nổi tiếng như : Legend Revived của Công ty TNHH Cà phê Huyền Thoại Núi, Cà phê chồn Kiên Cường của Công ty TNHH Kiên Cường (Trại động vật hoang dã Kiên Cường ở Đăk Lăk). Đáng chú ý là thương hiệu Weasel Coffee của Tập đoàn cà phê Trung Nguyên với phiên bản đặc biệt Legendee Coffee. Mỗi thương hiệu đều có những nét độc đáo riêng, cho khách hàng trải nghiệm một hương vị cafe huyền thoại.

Đầu tư trang trại nuôi chồn để sản xuất cafe là một ý tưởng độc đáo và thú vị, chồn hương lại dễ nuôi, mang lại hiệu quả kinh tế cao. Nếu chịu khó học hỏi kiến thức và một chút may mắn sẽ đem lại thành công cho bạn.

Trang trại cà phê chồn 40 tỉ của vị luật sư ở Đà Lạt

Cách đây 25 năm, ông Nguyễn Quốc Minh được một người bạn học cũ từ quê lên thăm và biếu vài lạng cà phê chồn rang xay trong nồi đất. “Pha uống thử thì tôi thấy mùi vị bùi bùi, dịu dịu với màu vàng nhạt cánh gián, miệng không có cảm giác chua như cà phê thông thường”, ông Minh cảm nhận.

Vì là người mê cà phê, lại bắt gặp được hương vị lạ nên từ thời điểm ấy ông bắt đầu cảm thấy thú vị và tranh thủ thời gian nghiên cứu về loại sản phẩm này cùng nguồn gốc về con chồn, cũng như quy trình tạo sản phẩm của chúng.

1-7329-1421027766.jpg

Ông Nguyễn Quốc Minh cùng với đối tác Thụy Sĩ.

Ông kể, thời gian đầu cũng chỉ nghiên cứu để thỏa mãn tò mò, nhưng sau 10 năm tìm hiểu thì ông lại càng mê mẩn. Ông liên tục đi về các vùng quê, buôn làng để nghiên cứu, rồi sang cả sở thú có nuôi chồn ở Mỹ tìm hiểu về vòng đời và cách chăm sóc chúng. “Lúc ấy tôi gặp khá nhiều khó khăn trong việc tìm bác sĩ thú y chuyên về chăm sóc chồn, cộng với chi phí đi lại từ nước này sang nước khác rất tốn kém”, ông Minh bộc bạch.

Năm 2012, ông Minh bắt đầu nuôi thử nghiệm 5-7 con chồn tại nhà. Đến đầu năm 2013, ông quyết định thành lập trang trại tại Đà Lạt với mục tiêu phát triển mô hình khép kín từ nuôi cho đến sản xuất thành phẩm. Tổng chi phí đầu tư ban đầu cho trang trại này 40 tỷ đồng, bao gồm đất đai, chồn và cà phê… Trang trại rộng 2,4ha, có 346 con chồn, vài trăm cây cà phê cùng 5 nhân viên có trình độ đại học. Ngoài ra còn có sự cộng tác của các kỹ sư chăn nuôi và các chuyên gia trong ngành.

Với tiêu chí tạo ra sản phẩm sạch, ông Minh bắt tay vào xây dựng kế hoạch chăm sóc và nuôi dưỡng một cách bài bản. “Một mặt tôi muốn cung cấp sản phẩm ngon lạ cho người tiêu dùng Việt, mặt khác kỳ vọng sản phẩm chen chân được vào thị trường thế giới”, ông Minh nói. Đối với cà phê, ông không xịt thuốc diệt cỏ hay hóa chất vào đất canh tác mà sử dụng ngỗng để ăn cỏ. Trang trại chỉ trồng loại cà phê Moka chính gốc ở độ cao 1.500m. Hầu hết cà phê đến vụ thu hoạch được hái thủ công.

chon-2-3539-1421027767.jpg

Để đảm bảo sức khỏe, cách 3 ngày chồn mới ăn cà phê một lần.

Còn đối với chồn, các kỹ sư của trang trại thiết kế chuồng rộng trung bình 2m2 dành cho một cặp để chúng dễ sinh sản. Mỗi ngày, thức ăn dành cho chồn khoảng 1.000 đồng mỗi con. Để đảm bảo sức khỏe cho loại động vật này, vào những tháng có cà phê, chồn sẽ không ăn cà phê suốt mà cách 3 ngày ăn một lần, các ngày khác sẽ ăn cháo gà, cháo đường, thịt gà, trái cây… Ngoài ra, chúng còn được bác sĩ thú y kiểm tra sức khỏe thường xuyên. Chính vì vậy, sản lượng cà phê chồn thu được rất ít nên giá thành khá cao.

Tại Việt Nam, cà phê chồn Đà Lạt có giá 20 triệu đồng một kg. “Năm đầu tiên tôi thu hoạch được khoảng gần 500kg và phân phối hết cho một số nhà hàng, khách sạn lớn ở TP HCM, Đà Lạt. Năm nay tôi dự kiến thu khoảng 700-800kg, nhưng sẽ không đủ để cung cấp cho thị trường trong nước”, ông Minh cho biết.

Tháng 12/2014 ông Minh vừa được một công ty nổi tiếng của Thụy Sĩ đề nghị ký hợp đồng cung cấp cà phê chồn với giá 28 franc cho 10gram, tương đương 588.000 đồng cho gói 10 gram. Như vậy, một kg cà phê chồn bán sang Thụy Sĩ sẽ là 58 triệu đồng, đắt gấp 3 lần so với sản phẩm bán tại Việt Nam. Đây cũng là mức giá cao nhất trong số các sản phẩm cà phê mà công ty Thụy Sĩ đã mua của nhiều đơn vị khác trước đó. Hợp đồng đầu tiên ông Minh cung cấp cho đơn vị này là 500kg.

Hợp đồng xuất khẩu giá hơn 58 triệu đồng một kg vừa ký với đối tác Thụy Sĩ là dấu mốc quan trọng trong sự nghiệp kinh doanh cà phê của luật sư Nguyễn Quốc Minh.

“Để có được hợp đồng này quả thực không phải dễ dàng, bởi lẽ, Thụy Sĩ quy tụ nhiều thương hiệu cà phê nổi tiếng thế giới và yêu cầu chất lượng nghiêm ngặt”, ông Minh cho hay.

Ông kể, trước đó, khi tới thăm Việt Nam, phía đối tác đã đóng giả làm du khách để khảo sát mô hình cũng như quy trình tạo ra sản phẩm cà phê chồn tại trang trại của ông Minh. Mãi đến khi họ gửi mail trình bày về việc khảo sát và đề nghị hợp tác thì ông Minh mới biết.

Để được ký hợp đồng, sản phẩm của trang trại ông Minh phải kiểm nghiệm chất lượng vệ sinh bởi Viện Pasteur, Viện Nghiên cứu hạt nhân và cuối cùng là ở các phòng thí nghiệm tại Thụy Sĩ. Mặt khác, ông phải chứng minh và đảm bảo được trang trại của mình không làm tổn hại đến loại động vật hoang dã. “Thực tế, tôi đã xây dựng kế hoạch chăm sóc và nuôi dưỡng chồn trong vòng 4 năm, sang năm thứ năm tôi chuyển chúng sang môi trường gần gũi thiên nhiên để dần thích nghi và thả chúng về với rừng sau 5 năm”, ông Minh cho biết.

Nói về kế hoạch trong tương lai, vị luật sư này cho biết sẽ mở rộng thị trường sang Mỹ. Hiện ông đã có 2 đối tác tại thị trường này và đang chờ hoàn thành thủ tục. Bên cạnh đó, ông kỳ vọng sẽ phát triển trang trại đạt 1.000 con chồn với mục tiêu trở thành trại chồn lớn nhất thế giới. Đồng thời, tại đây cũng sẽ hình thành một trung tâm nghiên cứu về loài vật này

Làm giàu từ cà phê chồn

Anh Nguyễn Hữu Phương và Nguyễn Quang Huy (Lâm Đồng) từ hai bàn tay trắng đã xây dựng nên được những trang trại chồn, dế lớn, thu nhập hàng trăm triệu đồng.

Tại huyện Lâm Hà (vùng kinh tế mới Hà Nội tại Lâm Đồng), anh Nguyễn Hữu Phương (29 tuổi) được biết đến là một trong những người đi tiên phong sản xuất cà phê chồn – loại cà phê hảo hạng và giá cao.

Nhận thấy ở Việt Nam, chỉ thành phố Đà Lạt và các huyện lân cận như Lạc Dương, Lâm Hà trồng được cà phê arabica – thức ăn khoái khẩu của chồn, nhiều năm trước anh Phương vượt hơn 350km xuống huyện Củ Chi (TP HCM) mua về 10 con chồn (mỗi con 5 triệu đồng), nuôi thêm vài tháng rồi cho ăn quả cà phê.

ca-phe-chon-1282-1396749158.jpg

Mỗi kh cà phê chồn được bao tiêu với giá 1 triệu đồng. Ảnh: Giacaphe

“Enzyme tiết ra từ dạ dày chồn hương đã thúc đẩy quá trình lên men và các men tiêu hóa thấm qua lớp vỏ trấu của hạt cà phê. Nhờ vậy cà phê có hương vị mạnh, dìu dịu, ngai ngái rất đặc biệt so với các loại cà phê thông thường”, anh Phương chia sẻ.

Vì arabica ở Lâm Hà chỉ cho thu hoạch từ tháng 8 đến tháng 10, nên từ tháng 11 đến tháng 3 năm sau, anh Phương phải lên các xã Xuân Trường, Xuân Thọ ở Đà Lạt để mua quả cà phê cho chồn ăn, song chỉ mua đủ cho 2 ngày bởi để lâu hơn thì cà phê bị cũ, hấp hơi sẽ bị chồn chê. Kỳ công vậy nên mỗi kg hạt cà phê chồn, anh Phương bán với giá từ 800.000 – 1 triệu đồng.

Ngoài công việc kinh doanh cá nhân, anh Phương còn là Chủ nhiệm câu lạc bộ chăn nuôi trẻ huyện Lâm Hà, tập trung những bạn trẻ chí thú làm ăn và tâm huyết với nghề chăn nuôi. Hàng tháng, mỗi thành viên câu lạc bộ đóng góp 300.000 đồng để giúp đỡ những người khác đang gặp khó khăn về vốn. Hiện nguồn quỹ đã lên đến 100 triệu đồng, luân phiên cho các thành viên vay với chu kỳ 4 tháng, tương ứng với thời gian chăm sóc và xuất chuồng một lứa vật nuôi.

Ngoài anh Phương, trong câu lạc bộ còn có anh Nguyễn Quang Huy đang thành công với mô hình nuôi dế. Vốn là sinh viên Đại học Đà Lạt nhưng vì gia cảnh, Huy đành bỏ dở chuyện học hành xuống vùng kinh tế mới Lâm Hà kiếm sống.

Năm 2006, nghe một người ở miền Đông Nam bộ ăn nên làm ra nhờ nuôi dế, anh Huy vượt hàng trăm cây số đến trang trại dế ở huyện Củ Chi để tìm hiểu thực tế. “Người ta quá kín tiếng nên em chẳng học hỏi được nhiều, phải tiếp tục mày mò tích lũy kiến thức từ sách vở, internet… để chăm số con giống mua về”, anh Huy bày tỏ.

May mắn là đàn dế thích nghi với nơi ở mới, lớn nhanh và mắn đẻ. Anh Huy mang mẻ dế đầu tiên lên Đà Lạt để tiếp thị tại các nhà hàng, quán nhậu. Không ít nơi từ chối nhưng cuối cùng anh cũng tìm được vài ba người chịu đánh cược với món ăn lạ. Từ vài chậu nhựa nuôi dế ban đầu, anh Huy phát triển thành trại rộng 200 m2 với hàng chục chiếc lồng, mỗi lồng khoảng 4m2 chứa hàng vạn con dế.

Ban đầu chỉ nghĩ đến việc nuôi dế để bán cho người dân làm thực phẩm với giá từ 160.000 – 200.000 đồng/kg, nhưng vì trại nằm ven tỉnh lộ 725 nối TP Đà Lạt với huyện Lâm Hà – tuyến đường được nhiều đơn vị lữ hành khai thác tour du lịch, anh Huy đã quảng bá, liên kết để cơ sở nuôi dế của mình trở thành điểm tham quan.

Be the first to comment

Gửi phản hồi