Kỹ thuật nuôi vỗ béo trâu thịt

nuôi trâu vỗ béo
nuôi trâu vỗ béo

Ở nước ta, nuôi trâu chủ yếu để lấy sức kéo nên tiềm năng sản xuất trâu thịt hầu như không được chú ý đến.

Thực chất thịt trâu giống như thịt bò về nhiều tính chất cơ bản: cấu trúc, thành phần hoá học, giá trị dinh dưỡng, vị ngon. Thịt nghé non, trâu tơ hoặc trâu nuôi chuyên thịt là loại thịt rất ngon, giá bán rất cao.

Ky thuat nuoi va vo beo trau thit

Nhưng hiện nay, ở nước ta chủ yếu là giết thịt loại trâu già, trâu loại thải nên màu thịt xẫm, ít mềm hơn và nặng mùi hơn thịt trâu non, vì vậy người tiêu dùng không ưa chuộng. Từ thực tế đó, cho thấy cần quan tâm khai thác tiềm năng sản xuất thịt của trâu, cải tiến quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cũng như tìm kiếm các biện pháp cải tiến chất lượng sản phẩm, kể cả kỹ thuật giết mổ và xử lý thịt.

Để tăng năng suất và chất lượng thịt trâu, cần tiến hành vỗ béo trâu.

Thời điểm vỗ béo trâu ở lứa tuổi còn non (từ 24 tháng tuổi) sẽ cho tỷ lệ xẻ thịt cao, chất lượng và độ mềm của thịt tốt, hiệu suất vỗ béo cũng cao hơn. Bởi vì trâu non có tốc độ lớn nhanh, bộ răng chắc khoẻ nên khả năng tiêu hoá và đồng hoá thức ăn tốt hơn, khả năng tích luỹ cũng cao hơn.

Tuy nhiên, cũng có thể vỗ béo trâu già, những con không có khả năng sinh sản và làm việc. Loại trâu này thường gầy yếu, tỷ lệ thịt xẻ thấp và chất lượng thịt không cao. Vỗ béo loại trâu này để nhằm tăng 15 – 20% khối lượng cơ thể. Phương thức chăn nuôi chủ yếu là chăn thả trên đồng bãi, kết hợp ăn cỏ, rơm và thức ăn tinh tại chuồng.

Đối với các tỉnh phía Bắc, vỗ béo trâu vào mùa thu là tốt nhất vì lúc này lượng cỏ phong phú, thời tiết mát mẻ. Đối với các tỉnh phía Nam, có thể vỗ béo trâu quanh năm, nhưng vỗ béo vào mùa mưa từ tháng 5 – 10 là kinh tế nhất.

Thời gian vỗ béo thường là 3 tháng.

– Tháng thứ nhất: tiến hành dọn vệ sinh chuồng trại, tẩy giun sán cho trâu, cho ăn đủ rơm, cỏ. Đối với những con gầy yếu, cho ăn thêm những loại thức ăn giàu đạm để nhanh chóng phục hồi cơ thể, tạo đà cho những tháng tiếp theo.

– Tháng thứ 2: chăn thả gần, cho ăn cỏ thoả mãn, tăng lượng thức ăn tinh, đảm bảo đủ nước uống.

– Tháng thứ 3: cho trâu ăn loại thức ăn giàu bột đường, chăn thả gần chuồng hoặc nhốt hoàn toàn để hạn chế tiêu hao năng lượng và tăng tích luỹ mỡ.

Trong điều kiện chăn thả gia đình ở nước ta có 2 phương thức vỗ béo thích hợp là:

– Vỗ béo bằng chăn thả: chăn thả trâu trên bãi chăn 8 – 10 giờ/ngày để tận dụng cỏ tươi mà không tốn công thu cắt và vận chuyển. Ban đêm, bổ sung thức ăn tinh và muối ăn cho trâu. Cách vỗ béo này áp dụng cho những nơi có đồng bãi chăn thả rộng và năng suất cỏ tươi tương đối khá, bảo đảm cho trâu mỗi ngày thu lượm được 20 – 25 kg cỏ.

– Vỗ béo bằng hình thức bán chăn thả: áp dụng cho những nơi ít bãi chăn (vùng đồng bằng, ven đô, khu công nghiệp). Trâu chỉ tận dụng được một phần hoặc một nửa khẩu phần thức ăn trên bãi chăn, phần còn lại phải bổ sung tại chuồng nuôi, trong đó lưu ý đến thức ăn tinh.

Phát triển kinh tế từ nuôi trâu vỗ béo

Thực hiện chính sách phát triển đa dạng các loại cây trồng, vật nuôi để nâng cao đời sống cho đồng bào vùng trung du và miền núi của Nhà nước, huyện Thông Nông đã quan tâm hỗ trợ, động viên người dân tổ chức thực hiện nhiều mô hình kinh tế mới có hiệu quả, tiêu biểu trong số đó có mô hình nuôi trâu vỗ béo tại xóm Tấn Hẩu, xã Ngọc Động.
Anh Lăng Văn Bộ, xóm Tấn Hẩu đang cho trâu ănAnh Lăng Văn Bộ, xóm Tấn Hẩu đang cho trâu ăn

Là một xóm vùng cao, điều kiện còn nhiều khó khăn, xóm Tấn Hẩu, xã Ngọc Động, huyện Thông Nông có 30 hộ dân, trong đó chủ yếu là đồng bào dân tộc Nùng. Trước đây, hướng phát triển kinh tế chính của người dân là canh tác trên đất nương rẫy, thu nhập thấp. Tuy nhiên, những năm gần đây, các hộ dân trong xóm đã mạnh dạn chuyển hướng sản xuất sang chăn nuôi trâu vỗ béo đạt hiệu quả kinh tế cao, từng bước vươn lên thoát nghèo.

Vỗ béo trâu là phương thức nuôi những con trâu đực gầy, trâu sau 24 tháng tuổi hay những con trâu loại thải trở nên béo tốt, nhiều thịt và đạt tiêu chuẩn bán. Thời gian nuôi vỗ béo thường kéo dài từ 4-6 tháng. Trâu là động vật nhai lại, chất thô là thành phần chính trong khẩu phần ăn của chúng, theo người dân trong xóm cho biết, trong thời gian qua, các hộ dân trong xóm chủ yếu vỗ béo cho trâu thông qua việc cung cấp cỏ tươi, lá cây rừng, rơm rạ hay cỏ khô cho trâu ăn, vì vậy người dân hầu như không phải bỏ chi phí mua thức ăn cho trâu mà chỉ tốn công chăm sóc. Đây là nguyên nhân khiến nghề nuôi trâu vỗ béo nhanh chóng lan tỏa thành một phong trào phát triển kinh tế được tất cả người dân trong xóm tích cực hưởng triển khai.
Anh Lăng Văn Bộ – Trưởng xóm Tấn Hẩu cho biết: “Nghề chăn nuôi trâu vỗ béo đã được một số hộ dân trong xóm thực hiện từ hai năm trở lại đây. Mới đầu chỉ có vài hộ nuôi, thấy hiệu quả kinh tế nên hiện nay 100% các hộ trong xóm đều nuôi theo hình thức này. Tuy nhiên, do kinh tế bà con còn hạn hẹp, chưa có điều kiện đầu tư phát triển, mỗi hộ chỉ nuôi được khoảng 2 con, hộ nhiều nhất nuôi được 6 con. Đặc biệt từ khi triển khai mô hình nuôi trâu vỗ béo, các hộ dân trong xóm đều đã đầu tư xây dựng chuồng trại cho trâu tách ra gỏi gầm sàn nhà, qua đó góp phần thực hiện tốt một trong những nội dung về đảm bảo vệ sinh môi trường nông thôn.

Từ năm 2013 đến nay, gia đình anh Bộ cũng đã nuôi và bán được 2 lứa trâu vỗ béo, mỗi lứa 2 con, thời gian nuôi mỗi lứa kéo dài khoảng 5-6 tháng, sau khi trừ chi phí mua con giống và nuôi, mỗi lứa anh thu lãi từ 20-30 triệu đồng. Hiện nay anh đang nuôi lứa thứ 3, số lượng nuôi là 2 con.

So với nuôi trâu theo hình thức thả núi, mô hình nuôi trâu vỗ béo, hiệu quả kinh tế cao hơn hẳn, thời gian nuôi trâu thả núi khoảng 4 – 5 năm mới xuất bán, thời gian nuôi trâu vỗ béo từ 4 – 6 tháng, trong khi thu nhập ngang nhau. Nuôi trâu thả núi phải tốn công chăn thả và phải trông nom, nuôi trâu vỗ béo là nuôi nhốt, chỉ cần tận dụng thời gian nhàn rỗi, hoặc tranh thủ lúc đi làm đồng cắt cỏ mang về nuôi trâu. Hiện nay, ngoài việc tận dụng nguồn rơm, cỏ sẵn có tại địa phương, người dân xóm Tấn Hẩu đã trồng cỏ voi ở các sườn đồi, sườn núi để đảm bảo thức ăn cho trâu, qua đó đã góp phần phủ xanh đất trống, đồi núi trọc xung quanh xóm.

Người dân xóm Tấn Hẩu tận dụng đất bỏ hoang ở các sườn đồi, dốc núi để trồng cỏ voi

Gia đình anh Lăng Văn Chính là một hộ nuôi trâu vỗ béo điển hình ở xóm Tấn Hẩu đã nuôi thành công 3 lứa trâu, mỗi lứa từ 5-7 con, hiện nay gia đình anh đang vỗ béo tiếp 6 con trâu, anh cho biết: Việc áp dụng và phát triển nghề vỗ béo trâu không khó. Ngoài việc tận dụng nguồn rơm, cỏ sẵn có tại địa phương, người nuôi chỉ cần kết hợp cho trâu, bò ăn thêm một ít cám hỗn hợp vào mùa đông là được.

Theo bà Nông Thị Nga – Phó Chủ tịch Hội Nông dân huyện Thông Nông cho biết: Trên cơ sở xác định nuôi trâu vỗ béo là hướng phát triển kinh tế có hiệu quả, người dân rất tâm huyết và tích cực hưởng ứng mà không cần các cơ quan, ban, ngành chức năng phải tuyên truyền, vận động, năm 2013, Hội Nông dân huyện Thông Nông đã triển khai thực hiện dự án hỗ trợ dân nuôi trâu vỗ béo, trong đó đã hỗ trợ cho 10 hộ dân vay vốn, mỗi hộ được vay 15 triệu với lãi xuất thấp là 0,6%/năm từ nguồn quỹ hỗ trợ nông dân. Các hộ được hỗ trợ đều là hội viên Hội nông dân và là các hộ nghèo nhưng chăm chỉ, biết cách tính toán làm ăn để hoàn trả lại vốn vay đúng kỳ hạn.

Qua gần một năm thực hiện, dự án đã thu được những kết quả rất khả quan, 100% các hộ được vay vốn đã nuôi và bán được trung bình 2 lứa trâu vỗ béo, mỗi lứa 1 con, thu lãi từ 10-15 triệu đồng/ lứa. Tuy nhiên do nguồn quỹ có giới hạn nên mỗi hộ chỉ được vay 15 triệu đồng trong vòng 3 năm, trong khi giá mua một con trâu gầy trung bình từ 20-25 triệu đồng, vì vậy người dân vẫn phải vay bổ sung từ các nguồn khác từ 5-10 triệu đồng để mua một con trâu giống. Đây là một trở ngại lớn đối với người dân trong việc phát triển nghề nuôi trâu vỗ béo tại đây. Hiện nay, đa số các hộ dân đều mong muốn được vay số tiền lớn hơn và thời gian hoàn trả vốn kéo dài khoảng 5 năm, để người dân có thể tích lũy vốn, tiếp tục đầu tư nuôi trâu vỗ béo phát triển kinh tế gia đình.

Hiện nay, nghề nuôi trâu vỗ béo mới chỉ hình thành ở quy mô nhỏ. Đây là một trong những nghề chăn nuôi đã và đang mở ra nhiều triển vọng trong việc xoá đói giảm nghèo cho bà con các thôn vùng cao ở xã Ngọc Động nói chung và huyện Thông Nông nói riêng. Vì vậy, để khuyến khích nghề này phát triển, rất mong các cấp, ngành chức năng cần quan tâm hơn nữa, đặc biệt là xem xét hỗ trợ vốn cho người dân nhân rộng mô hình này.

Kinh nghiệm nuôi trâu vỗ béo ở huyện Điện Biên Đông

Điện Biên Đông là một trong những huyện vùng cao còn nhiều khó khăn của tỉnh Điện Biên. Do điều kiện thời tiết khắc nghiệt, tập quán sản xuất lạc hậu, địa hình đồi núi chia cắt, diện tích đất canh tác ít… nên tỷ lệ hộ nghèo của huyện còn tương đối cao.

Với mục tiêu khai thác tốt thế mạnh của địa phương, thời gian qua việc nuôi trâu vỗ béo đã thực hiện có hiệu quả, góp phần xóa đói giảm nghèo, nâng cao đời sống của đồng bào các dân tộc trên địa bàn, đồng thời cũng là kinh nghiệm hay để các địa phương khác có thể tham khảo.

Với nguồn thức ăn sẵn có và các bãi chăn thả tự nhiên, được sự giúp đỡ của Trạm Khuyến nông huyện Điện Biên Đông, nhiều hộ gia đình đã mạnh dạn đầu tư nuôi trâu vỗ béo. Điển hình tại xã Háng Lìa với 12 bản tham gia thực hiện mô hình. Bên cạnh Nhà nước hỗ trợ chi phí mua cám, tiêm phòng vắc xin, các hộ còn được tạo điều kiện tiếp cận nguồn vốn ưu đãi của Ngân hàng Chính sách – Xã hội; Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và được tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật, kinh nghiệm nuôi trâu vỗ béo do các bộ khuyến nông trực tiếp hướng dẫn. Tham gia mô hình, các hộ đã thường xuyên liên kết, trao đổi những kinh nghiệm hay, cách làm hiệu quả trong chăm sóc trâu.

Hiện nay, không chỉ ở xã Háng Lìa mà việc nuôi trâu vỗ béo đã được nhân rộng ra nhiều xã khác ở huyện Điện Biên Đông như Phình Giàng, Chiềng Sơ, Luân Giói, Mường Luân, Phì Nhừ, Tìa Dình… Toàn huyện Điện Biên Đông có gần 1.000 con trâu đang được các hộ nuôi vỗ béo. Nhiều hộ gia đình đã có nguồn thu nhập cao từ việc phát triển nuôi trâu vỗ béo. Điển hình là các hộ ông Giàng A Chả ở bản Xa Vua C, xã Phình Giàng; anh Vàng Sia Sùng, bản Háng Lìa B, xã Háng Lìa…

Là một trong những hộ có nhiều năm kinh nghiệm nuôi trâu vỗ béo, gia đình ông Giàng A Chả hiện có 7 con trâu nuôi vỗ béo. Với thời gian nuôi từ 9 – 12 tháng thì xuất bán trâu, bình quân hàng năm, gia đình ông thu khoảng trên 100 triệu đồng từ bán trâu. Theo kinh nghiệm của ông Chả, nuôi trâu vỗ béo mang lại hiệu quả khá cao, song cần chú ý chọn mua con giống và kỹ thuật chăm sóc. Đối với con giống tuổi đời non (khoảng 2 tuổi) thì thời gian nuôi ít, trâu nhanh được xuất chuồng, người nuôi có thu nhập cao. Thực tiễn cho thấy, nuôi trâu vỗ béo là mô hình phù hợp, mang lại hiệu quả cao, mở ra hướng xóa đói giảm nghèo mới ở địa phương.

Tuy nhiên, quá trình phát triển nuôi trâu vỗ béo ở Điện Biên Đông còn gặp không ít khó khăn như thiếu đất sản xuất nông nghiệp; thiếu nước sử dụng trong mùa khô; khí hậu mùa đông thường giá rét kéo dài; việc ứng dụng tiến bộ kỹ thuật nhìn chung còn nhiều hạn chế…

Từ thực tiễn hiệu quả kinh tế của mô hình nuôi trâu vỗ béo ở Điện Biên Đông thời gian qua có thể rút ra một số kinh nghiệm cơ bản:

Một là, người nuôi cần có kinh nghiệm chăn nuôi gia súc (tùy điều kiện, có thể nuôi nhốt hoặc nuôi bán chăn thả); chủ động nguồn thức ăn dự trữ trong mùa đông gắn với việc bảo đảm vệ sinh chuồng trại, nước uống và chống rét cho trâu.

Hai là, nhân lực phục vụ nuôi trâu vỗ béo tuy không cần nhiều song cần chú trọng việc tiêm phòng vắc xin và tẩy giun sán đúng theo định kỳ.

Ba là, cấp ủy, chính quyền và các đoàn thể địa phương cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền để người dân tích cực thực hiện mô hình nuôi trâu vỗ béo, phát triển đàn trâu hàng hóa gắn với trồng cỏ, tận dụng các nguồn thức ăn tự nhiên và phụ phẩm của nông nghiệp.

Bốn là, chú ý tuổi và nguồn gốc trâu giống. Trâu vỗ béo tốt nhất là khoảng 24 tháng tuổi vì lúc này trâu sinh trưởng nhanh, bộ răng chắc khỏe nên khả năng tiêu hóa, hấp thụ thức ăn và khả năng tích lũy mỡ, thịt khá cao.

Be the first to comment

Gửi phản hồi