Kỹ thuật nuôi heo rừng lai tận dụng thức ăn tự nhiên

nuôi heo rừng lai
nuôi heo rừng lai

Giới thiệu phương pháp kỹ thuật nuôi của mô hình nuôi heo rừng lai dưới tán rừng, tán vườn cây ăn quả tận dụng được thức ăn tự nhiên mà hiệu quả kinh tế lại cao, trở thành định hướng phát triển

Lợn rừng lai hay Heo rừng lai (Sus scrofa x Sus scrofa domesticus) là một giống lai giữa một con lợn rừng và lợn nhà. Thông thường, lợn rừng lai là con lai giữa lợn rừng đực với lợn nái là lợn địa phương, chẵng hạn như ở một số nơi thuộc Việt Nam, lợn cái để lai với lợn rừng đực là lợn nái thả rông của người dân tộc thường nuôi giống lợn gần như hoang dã tạo ra con lai với ưu thế lai cao của cả bố và mẹ như có sức đề kháng mạnh, khả năng chịu đựng kham khổ với môi trường sống tự nhiên cao, ít dịch bệnh, tỷ lệ hao hụt thấp

Đặc biệt là giống lợn rừng được lai giữa lợn rừng và lợn nhà, thường nuôi lọn con ở thế hệ lai F4, F5, con giống lai tạo có các đặc điểm nổi trội của lợn bố mẹ, sức đề kháng cao, chịu được thời tiết khắc nghiệt, dễ nuôi và không tốn nhiều thức ăn, công chăm sóc và cho hiệu quả kinh tế. Lợn rừng lai cũng thích nghi với mọi loại địa hình, khí hậu ở miền núi. Thịt lợn rừng lai được đánh giá là thơm ngon, săn chắc, nhiều nạc nhưng mềm, ít mỡ, da dày, giòn, giá trị dinh dưỡng cao nên ngày càng được thị trường nhiều nơi ưa chuộng. Nhìn chung, mô hình nuôi lợn rừng lai cho hiệu quả kinh tế cao

Tại tỉnh Khánh Hòa vài năm gần đây đã có trên 20 hộ dân nuôi thử nghiệm heo rừng. Trong số đó có mô hình nuôi thử nghiệm của hội làm vườn (thành viên của LHCHKHKT tỉnh) ở Vạn Ninh và Nha Trang được nuôi dưới tán rừng, dưới tán vườn cây ăn quả điểm lợi thế của nuôi heo rừng lai là kỹ thuật nuôi đơn giản, hiệu quả kinh tế cao.

I. Kỹ thuật nuôi

1.Chuồng nuôi

Theo các hộ dân, để làm chuồng nuôi heo rừng cần lưới thép B40 cao khoảng 1,5m trở lên quây xung quanh khu vực nuôi dưới tán cây rừng hoặc tán cây vườn nhà. Cần làm nhà lán tránh mưa, một số ô chuồng nhỏ (tùy theo quy mô nuôi).

Theo ông Hoàng Tám, chủ tịch Hội làm vườn tỉnh Khánh Hòa: tùy điều kiện đất đai, vốn liếng, quy mô và mục đích nuôi heo sinh sản hoặc cung cấp thịt, có thể bố trí và xây dựng chuồng trại khác nhau nhưng nhìn chung phải đảm bảo yếu tố rộng, thoáng.

2. Thức ăn

Thức ăn cho heo rừng chủ yếu là sản phẩm nông nghiệp, chuối cây, cỏ bắp (chiếm khoảng 60 – 70% thành phần thức ăn) và một phần cám gạo. Ông Lê Dương (Suối Tân, Cam Lâm) và ông Phạm Minh Thông (Ninh Sơn, Ninh Hòa) cho biết: “mỗi ngày hai bữa, chúng tôi trộn cám gạo, bắp với rau lang, rau muống cho heo ăn tươi sống. Ngoài ra, bổ sung cỏ voi và chuối cây cho heo “lai rai” cây ngày”.

3. Tập tính của heo rừng

Tại khánh hòa, qua thực tế nuôi 2 giống heo rừng lai có nguồn gốc Thái Lan thì các giống heo này phát triển tốt trong điều kiện nuôi đơn giản. Đàn heo sinh trưởng ổn định, chưa phát hiện dịch bệnh gì.

Heo rừng lai vẫn giữ lối sống bầy đàn, thích vận động ở không gian rộng, thích ủi đất. đầm nước khi mùa nắng nóng. Tuy vẫn giữ những đặc tính hoang dã của heo rừng nhưng do đã được thuần hóa nên heo rừng lai thuần tính, có thể tiếp cận để chăm sóc. Heo nái khi sinh sản tự tìm ổ đẻ, không cần sự giúp đỡ của con ng­ời. Heo con sau khi ra đời nhanh chóng khỏe mạnh, chạy nhảy, được tách mẹ sau 1 tháng rưỡi đến 2 tháng.

Ông Hoàng Tám, chủ tịch Hội làm vườn tỉnh, bắt đầu nuôi heo rừng lai từ tháng 7-2007 với 2 loại giống heo rừng có nguồn gốc Thái Lan (một giống có lông màu nâu bạc má và một giống có lông màu đen tuyền (moocpa)) đã được thuần hóa. Từ 23 con giống ban đấu, đến nay, sau hơn 1 năm nuôi thử nghiệm, đàn heo của gia đình ông phát triển tốt. Trong số 16 con nái, chỉ có 1 con chưa đẻ. Phần lớn, số nái đẻ 2 lứa, thậm chí có con đã đẻ được 3 lứa.

Đến lứa thứ 2, bình quân 7 con/nái. Số con nhiều nhất 1 lứa đạt được là 11. Cả 2 giống nuôi đều phát triển tốt nên có thời điểm tổng đàn heo rừng lai của gia đình ông lên đến 100 con.

II. Hiệu quả kinh tế của mô hình

Hiện nay, nuôi heo rừng lai được đánh giá là một hướng đi có triển vọng. Vì đây là một nghề nuôi mới, lại đang còn ở thời kỳ đầu nên sinh lợi cao.

Theo ông Phan Văn Dậu (Vạn Phú, Vạn Ninh), gia đình ông đấu t­ư tổng cộng 50 triệu đồng. trong đó 26 triệu đồng cho 7 con heo giống, 24 triệu đồng cho chi phí chuồng trại ban đầu sau 2 năm, lúc cao điểm, đàn heo của ông phát triển đến 135 con, trong đó có 35 con là heo nái. Ông đã xuất bán 40 con giống, thu về 195 triệu đồng. Như vậy, trừ mọi chi phí, gia đình ông còn lãi đàn heo rừng lai 95 con, trị giá khoảng 700 triệu đồng.

Hiện nay, giá heo rừng lai giống bán phổ biến 300 ngàn đồng/kg. Heo giống 15 – 17kg có giá khoảng 5 triệu đồng, con giống 5 – 7kg có giá khoảng 3 triệu đồng.

Đang ở thời kỳ mở rộng chăn nuôi nên các hộ nuôi heo rừng lai mới chỉ dừng lại ở khâu bán giống, chưa bán thịt thương phẩm ra thị trường. Mặt khác, hiện cung chưa đủ cầu nên giá heo giống cao là tất nhiên. Vì vậy, việc nuôi heo rừng lai hiện nay thực sự mang lại hiệu quả kinh tế rất cao.

III. Định hướng phát triển

Ông Hoàng Tám cũng như những hộ dân chia sẻ: khó khăn lớn nhất hiện nay để phát triển rộng rãi mô hình nuôi heo rừng lai là vấn đề con giống. Giá khoảng 300 ngàn đồng/kg con giống là trở ngại lớn nhất của người nuôi. Ông Lê Dương cho biết: “hiện giá heo giống khá cao nên chúng tôi khó mua được số lượng nhiều’.

Chính vì thế, tháng 4-2008, khi gia đinh ông bắt đầu nuôt heo rừng lai cũng chỉ có thể đầu tư 1 cặp giống. Với giá heo giống cao như vậy, những nông dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng núi, nơi có điều kiện thuận lợi để phát triển nuôi heo rừng lai rất khó tiếp cận được đối tượng nuôi này.

Bên cạnh đó, vấn đề kỹ thuật cũng được ông Nguyễn Lâm Thao, chuyên viên Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Khánh Hòa lưu ý. Người dân hiện nuôi heo rừng lai chủ yếu có nguồn gốc nước ngoài đã được thuần hóa. Nhưng đến nay, Việt Nam chưa có công trình nghiên cứu được công bố về heo rừng lai. Những thông tin về việc lai tạo giống, chỉ số thức ăn/kg trọng lượng, hệ số sinh sản… chỉ có trên những tài liệu sao chép ban đầu.

Mặt khác, mặc dù nuôi heo rừng lai có nhiều ưu thế như: tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên nhiều hơn, sức cải tạo đối với vật nuôi tốt, phẩm cấp thịt cao, chăm sóc nuôi dưỡng đơn giản… nhưng hiện nay mới chỉ dừng lại ở việc sản xuất giống chứ chưa ra thịt thương phẩm nên chưa tính toán chính xác, khoa học hiệu quả kinh tế đối tượng nuôi này.

Bên cạnh đó, vấn đề thị trường tiêu thụ không chỉ là băn khoăn của các ông Lê Dương, Phạm Minh Thông. Theo ông Hoàng Tám, để phát triển nuôi heo rừng lai thành một nghề chăn nuôi hàng hóa ổn định, lâu dài, chính quyền địa ph­ơng và ngành chuyên môn cần quy hoạch theo từng vùng phù hợp.

Cần có công trình nghiên cứu khoa học về kỹ thuật sản xuất giống và nuôi heo rừng lai thương phẩm; đồng thời, hình thành được thị trường tiêu thụ sản phẩm.

Để chủ động nguồn giống, Liên chi Hội khoa học học kỹ thuật (LHCHKHKT) và Hội làm vườn tỉnh đã định hướng lai tạo heo rừng lai với heo đen của đồng bào dân tộc thiểu số để tạo ra đối tượng nuôi cung cấp nguồn thực phẩm sạch, chất lượng cao.

“Sắp tới LHCHKHKT và Hội làm vườn tỉnh sẽ chọn một số hộ đồng bào dân tộc thiểu số để hỗ trợ nuôi thí điểm mô hình này nhằm phát triển nghề nuôi heo rừng lai, góp phần cải thiện đời sống người dân, nhất là người dân miền núi”- ông Bùi Mau, chủ tịch LHCHKHKT tỉnh cho biết.

Làm giàu với nuôi heo rừng lai

Sau thời gian dài học hỏi, ông Chánh ở xã Nghĩa Trung, huyện Tư Nghĩa (Quảng Ngãi) lên vùng cao mua con giống heo rừng hoang dã mang về lai với heo cỏ, nhân giống thành công bán ra thị trường thu hàng trăm triệu đồng mỗi năm.

Tết Giáp Ngọ cận kề cũng là thời gian gia đình ông Nguyễn Trung Chánh tất bật chuyển hàng chục con heo rừng lai cho các nhà hàng, người dân chuẩn bị tất niên. Mỗi con heo rừng lai nặng chừng 20 kg, gia đình ông bán với giá 2,4 triệu đồng, đắt gấp 3 lần so với thịt heo thường.

Ông Chánh đang cho heo rừng giống hoang dã ăn cỏ tại trang trại của gia đình.Ảnh:Trí Tín.
16-1-Anh-3-Heo-rung-lai-4220-1389861315.

Ông Chánh cho biết cùng khoảng thời gian 6 tháng nếu nuôi heo rừng lai với trọng lượng 20 kg thì bán thu lãi gấp 3 lần so với heo nhà nặng 60 kg. Chi phí mua thức ăn cám công nghiệp, văcxin cho heo nhà chiếm ba phần tư trong tổng doanh thu sau khi bán ra thị trường. Nuôi heo rừng lai chi phí tốn kém nhất là mua con giống, mỗi con khoảng 10 đến 15 triệu đồng. Chi phí đầu tư chuồng trại khoảng 30 triệu đồng, chỉ cần đảm bảo hợp vệ sinh, đủ ấm gắn với khoảng sân vườn rộng rãi và nguồn thực ăn tự nhiên (rau, củ, quả) mỗi ngày.

Heo rừng là đặc sản tiêu thụ mạnh nhất vào dịp tết. Nhiều người quan niệm ăn thịt heo rừng vào đầu năm mới sẽ mang lại nhiều may mắn nên nuôi không sợ khó khăn về đầu ra. Từ vốn đầu tư ban đầu 40 triệu đồng, đến nay ông sở hữu trang trại gồm 10 con heo rừng giống hoang dã khỏe  mạnh, 5 heo mẹ cùng nhiều đàn heo sữa trị giá gần 400 triệu đồng. Riêng năm 2013, gia đình ông lai giống, tạo đàn bán khoảng 100 heo rừng lai ra thị ra thị trường doanh thu 240 triệu đồng, trừ chi phí thu lãi 150 triệu đồng.

Năm 2005, ông Chánh tình cờ xem chương trình khuyến nông trên truyền hình giới thiệu về mô hình trang trại nuôi heo rừng lai mang lại hiệu quả kinh tế khá cao khiến cả hai vợ chồng ngỡ ngàng. Sau nhiều đêm suy nghĩ, hai vợ chồng quyết định vay mượn tiền từ người thân cùng đồng vốn dành dụm được đi khắp nơi học hỏi kinh nghiệm các chủ trang trại về cách nhân giống, làm chuồng trại, nguồn thức ăn sao cho phù hợp.

Hiện tại trang trại chăn nuôi của ông Chánh có đến 10 con heo rừng giống hoang dã đảm bảo nguồn giống tại chỗ để nhân rộng đàn heo rừng lai cung ứng cho nhu cầu thị trường.Ảnh:Trí Tín.
Hiện tại trang trại chăn nuôi của ông Chánh có đến 10 con heo rừng giống hoang dã đảm bảo nguồn giống tại chỗ để nhân rộng đàn heo rừng lai với chất lượng thịt thơm, ngon đặc biệt.Ảnh:Trí Tín.

“Thời gian đầu nghèo khó, vốn đầu tư hạn hẹp, gia đình tôi đầu tư khoảng 40 triệu đồng mua 4 con heo rừng giống ở Củ Chi (TP HCM) và huyện vùng cao Sơn Hà. Do chưa quen môi trường nuôi nhốt, nhiều con heo rừng giống hoang dã có giá hàng chục triệu đồng sau vài ngày mua về ngã lăn chết sạch khiến hai vợ chồng lo lắng mất ăn, mất ngủ”, ông Chánh bộc bạch.

Không thể bỏ cuộc giữa chừng, gia đình ông Chánh tiếp tục vay mượn bạn bè, người thân lặn lội về huyện vùng cao Sơn Hà mua lại con giống, học hỏi thêm kỹ thuật về cải tiến lại chuồng trại từng bước nhân rộng đàn heo rừng lai thành công. Ông còn nhớ như in, sau suốt hai năm chật vật, đến đầu năm 2007, lứa heo rừng lai nhân giống thành công đầu tiên ra đời (4 cái, 2 đực) mà cả nhà mừng vui khôn xiết. Sau đó, từng đàn heo rừng lai nối tiếp nhau ra đời ở trang trại chăn nuôi của anh nông dân này.

Theo ông Chánh, heo rừng lai có sức đề kháng cao, ít dịch bệnh tuy nhiên phải tiêm phòng, tẩy giun sán định kỳ. Chuồng trại thông thoáng, đón được ánh nắng buổi sáng, không bị hắt nắng buổi chiều, tránh được mưa hắt từ phía tây và gió bấc lùa vào mùa rét. Lúc heo sinh nở làm ổ úm, có đèn để sưởi ấm khi nhiệt độ môi trường thấp. Thức ăn cho heo rừng lai dễ tìm kiếm trong tự nhiên như lục bình, mía cây, bẹ chuối, thân cây ngô non, rau muống, bèo tây, các loại cỏ, các loại quả xanh, thức ăn tinh (hạt ngũ cốc, củ quả, mầm cây..), muối khoáng (tro bếp, đất sét…).

Heo rừng hoang dã bên đàn con đông đúc ở trang trại chăn nuôi của gia đình ông Chánh.Ảnh:Trí Tín. 
16-1-Anh-2-Heo-rung-tet-8118-1389861315.

Trao đổi với VnExpress.net, ông Đỗ Văn Chung, Phó phòng Nông nghiệp, Sở Nông nghiệp & Phát triển nông thôn Quảng Ngãi cho biết, vài năm gần đây nhiều hộ gia đình trên địa bàn tỉnh đã lai giống thành công giữa heo rừng hoang dã với heo cỏ thả rông phát triển thành trang trại chăn nuôi qui mô. Trang trại nuôi heo rừng lai của gia đình ông Chánh ở xã Nghĩa Trung, huyện Tư Nghĩa là điển hình của nông dân thời nay năng động, dám nghĩ, dám làm với quyết tâm vươn lên làm giàu từ đồng đất quê mình.

Ông Chung khuyến cáo, để mô hình chăn nuôi heo rừng lai đạt hiệu quả kinh tế cao, điều quan trọng nhất là lựa chọn, chủ động được con giống tốt, chuồng trại gắn với khu vườn rộng thoáng mát đảm bảo điều kiện nuôi “bán hoang dã” thả rông với nguồn thức ăn rau, củ quả tự nhiên.

Heo con một tuần tuổi cần chích bổ sung chất sắt. Một tháng tuổi thì tập heo con ăn bằng thức ăn tinh. Sau gần 2 tháng tuổi, heo con tách mẹ được đưa sang chuồng rộng gắn với sân vườn tạo điều kiện cho nó hoạt động thường xuyên.

Theo ông Chung, nhờ hấp thụ những chất bổ dưỡng từ nguồn thức ăn tự nhiên nên thịt heo rừng lai nhiều nạc, mềm, rất ít mỡ, lớp da dày nhưng rất giòn, không cứng như thịt heo nhà. Thịt heo rừng lai thơm, hàm lượng cholerteron thấp, không chỉ người tiêu dùng Việt Nam ưa chuộng mà nhu cầu xuất khẩu đi các thị trường trên thế giới cũng rất lớn.

Be the first to comment

Gửi phản hồi