Các Giống bò nội, bò lai, bò chuyên thịt và bò sữa ở Việt Nam

Danh sách Các Giống bò nội, bò lai, bò chuyên thịt và bò sữa ở Việt Nam hiện nay

các giống bò nội ở việt nam

Bò VÀNG VIỆT NAM

Bò vàng Việt Nam hay bò địa phương Việt Nam là tập hợp các quần thể bò, phân bố tương đối tập trung ở các vùng có yêu cầu về sức kéo trên đất nhẹ: vùng ven biển Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Ngãi…. Và các vùng đồi núi. Phần lớn có u nổi rõ nên được xem là có nguồn gốc như bò ZêBu Ấn Độ. Bò có sắc lông vàng, đậm nhạt tùy từng quần thể, từng vùng nên được gọi chung là “Bò Vàng”. Cũng có thể gọi tên theo vùng tập trung, tuy có ít nhiều sai khác về tầm vóc và sắc lông như bò Thanh Hóa, bò Lạng Sơn, bò Phú Yên..

ảnh bò vàng đực và bò vàng cái

Do có tầm vóc nhỏ bé nên thường được gọi là bò Cóc hay bò ta

Bò Vàng Việt Nam có nhiều đặc tính quý như: khỏe mạnh, nhanh nhẹn thich nghi lâu đời với điều kiện khí hậu nhiệt đới: chịu đựng được các điều kiện kham khổ và thiếu thốn thức ăn, sức chống chịu bệnh tật tốt, thành thục sinh dục sớm và mắn đẻ. Nhược điểm lớn nhất của bò ta là tầm vóc nhỏ, khối lượng thấp, thành thục tính dục chậm (khoảng 2.5-3 tuổi mới phối giống lứa đầu), năng suất sữa và thịt đều rất thấp. Khối lượng bình quân toàn đàn khoảng 160-200kg. Cơ thể thấp, mình ngắn và lép. Kích thước các chiều: cao vây: 95-110cm, dài thân chéo 113-120cm, vòng ngực 135-140cm. Kích thước của đực giống so vói kích thước của cái sinh sản không có sự chênh lệch lớn. Chu kỳ cho sữa khoảng 6-7 tháng. Với sản lượng từ 300-400kg/chu kỳ. Lượng sữa chỉ đủ cho con bú. Bò Vàng Việt Nam cũng không phải là giống bò cho thịt chuyên dụng, tỷ lệ thịt xẻ thấp, khoảng 40-42% và có sản lượng sữa rất thấp.Thịt ngon, nhưng do vân mỡ có rất ít nên khi nướng thịt bị cứng.

Để tạo ra con lai có tầm vóc lớn hơn và sức sản xuất tốt hơn, đã từ lâu chúng ta dùng bò đực giống Zebu cho phối với bò cái địa phương. Đặc điểm thời gian gần đây, nhờ triển khai chương trình “ebu hóa” (với việc sử dụng tinh bò đực Red Sindhi, Brahman hoặc Sahiwal), chúng ta đã tạo được đàn bò lai lớn và chất lượng tốt.

Bò lai Zebu và “Chương trình cải tạo đàn bò Vàng Việt Nam”

Vào giữa những năm 90 của thế kỷ trước, được sự hỗ trợ kinh phí của Ngân hàng Thế giới (WB), nước ta tiến hành “Chương trình cải tạo đàn bò Vàng Việt Nam” với việc sử dụng tinh các giống bò Zebu (bò U), (các giống Red Sindhi, Sahiwal và Brahman) để phối cho bò cái Vàng Việt Nam đã qua tuyển chọn, tạo ra bò lai Zebu.

Chương trình được tiếp tục cho đến nay với nguồn kinh phí của Nhà nước, góp phần làm tăng tỷ lệ bò lai Zebu trên phạm vi toàn quốc. Hiện nay, đàn bò lai Zebu chiếm khoảng 40 – 45% tổng đàn và được phân bố ở hầu khắp các tỉnh, thành, đặc biệt là ở Hà Nội, Vĩnh Phúc, Nam Định, Ninh Bình, Hải Dương, Hưng Yên, Tp. Hồ Chí Minh, An Giang, Long An, ….

Bò lai Zebu đã khắc phục được những nhược điểm của bò Vàng, tập trung được những đặc tính quý của cả hai giống bò Vàng và bò Zebu. Bò lai Zebu có nhiều đặc điểm gần giống như bò Zebu: đầu hẹp, trán gồ, yếm và rốn rất phát triển, u vai cao và nổi rõ, mình ngắn, ngực sâu, mông dốc, bầu vú khá phát triển, âm hộ có nhiều nếp nhăn, đa số đuôi dài.

các giống bò nổi tiếng trên thế giới & các giống bò nhập nội – các giống bò chuyên thịt

GIỐNG BÒ CHUYÊN THỊT GỐC NHIỆT ĐỚI

  1. Bò BRAHMAN

Giống bò này đã được phát triển ở vùng vịnh Tây Nam nước Mỹ vào những năm cuối thế kỷ 19, đầu thể kỷ 20, do tạp giao giữa 4 giống bò Zebu với nhau. Hiện nay giống bò này được nuôi rộng rãi ở nhiều nước trên thế giới do khả năng thích nghi với khí hậu nóng ẩm, chịu được nhiệt độ nóng và ẩm độ cao, có sức đề kháng tốt với bệnh tật, trong đó có các bệnh do côn trùng và ký sinh trùng đường máu. Bò Brahman có khả năng phát triển trên đồng cỏ nghèo và khô, nhưng cũng thích hợp với chế độ nuôi thâm canh.

Bò Brahman là giống bò nhiệt đới, thuộc loại lớn con, thân dài, lưng thẳng, chân trung bình đầu dài, cổ khá dài, tai to và sụp. Lông thường có màu xám nhạt nhưng đôi khi có màu đỏ, đen hay đốm trắng, yếm phát triển, bao dương vật sa thấp. Khi trưởng thành, bò đực cân nặng 700-900kg, bò cái có khổi lượng 450-6450kg. Bê sơ sinh thường nhỏ nhưng tốc độ phát triển rất nhanh, do chất lượng sữa của bò mẹ tốt, tỷ lệ mỡ cao, trên 5%. Trong điều kiện thức ăn đầy đủ, chăm sóc tốt, bê 1 năm tuổi có thể đạt khối lượng 250-375kg.

So với những giống bò chuyên thit ôn đới thì Bò Brahman cho tỷ lệ thịt xẻ thấp hơn (trung bình 52-58%) do chân dài, mông hơi dốc; sợi cơ thô và mùi vị của thịt thì chưa ngon. Mặt khác, Bò Brahman thành thục tính dục chậm bò cái thường được phối giống sau 2 năm tuổi

Tuy nhiên, do khả năng thích nghi tốt và tốc độ tăng trưởng cao nên nhiều nước trên thế giới, trong đó có Việt Nam đã nhập giống bò này để phục vụ cho công tác lai tạo.

  1. Bò SAHIWAL

Bò Sahiwal là giống bò u của Pakistan. Bò có lông màu đỏ nâu, đỏ vàng hoặc vàng đỏ. Ngoại hình giống như bò Sind nhưng u vai ở con đực thể hiện rõ hơn, bầu vú ở con cái phát triển hơn. Bò trưởng thành :con đực nặng 450-500kg, con cái 350-400kg

  1. Bò DROUGHMASTER – các giống bò úc

Bò có nguồn gốc từ Úc trên cơ sở lai tạo giữa giống bò Brahman đỏ nhập từ Mỹ với một số giồng bò ôn đới.

Đây là giống bò to lớn, có hoặc không có sừng. Lông ngắn, mượt, màu đỏ nhạt đến đỏ đậm. Da mỏng và đàn hồi. U kém phát triển. yếm và bao dịch hoàn của con đực và phần rốn của con cái khá phát triển.

Bò Droughtmaster có khả năng kháng ve và các bệnh ký sinh trùng đường máu tốt, có khả năng gặm cỏ và thích nghi tốt với điều kiện nóng ẩm hoặc khô hạn.

Khả năng tăng trọng và phẩm chất thịt tốt, tỷ lệ thịt xẻ cao.

  1. Bò SANTA- GERTRUDIS

Bò Santa-gertrudis được tạo ra ở King Ranch, Texas, là kết quả lai tạo giữa giống Shothorn, Hereford và bò Brahman (tỷ lệ máu bò Brahman là 3/8). Chinh vì vậy bò có tính thích nghi cao tại các vùng nóng (chịu đựng được nhiệt và độ ẩm cao), chịu đựng được kham khổ, chống chịu tốt các bệnh ký sinh trùng đường máu và cho năng suất cao.

Bò có lông mịn, ngắn, màu đỏ sẫm, đôi khi có đốm trắng dưới bụng. Da mỏng và có sắc tố đỏ. Có yếm to, dầy với nhiều nếp gấp. Ở bò đực, bao dương vật phát triển và sa sâu xuống phía dưới nên dễ bị tổn thương nếu chăn thả trên đồng cỏ có nhiều bụi rậm có gai. Ngực sâu, lưng phẳng.

Bò Santa-gertrudis thuộc loại nặng cân, con đực trưởng thành có khối lương 900-1000k, con cái trưởng thành nặng 600-800kg. Lúc 18 tháng tuổi bê đực nuôi thịt đạt khối lượng 550kg, bê cái đạt 400kg, tỷ lệ thịt xẻ trung bình 60%.

Bò Thịt gốc ôn đới

Bò Lymousine
Lymousine đực Lymousine cái
Giống bò này có sắc lông màu đỏ và không có đốm. Niêm mạc mũi cũng màu đỏ hoặc màu hồng nhạt (tùy cá thể). Sừng và móng chân màu trắng, trắng xám, tầm vóc của bò lớn, thân hình dài, lưng thẳng, đầu ngắn, trán rộng. Khối lượng bò cái bình quân 540- 600kg, bò đực bình quân 800- 900kg. Nuôi thịt lúc 12 tháng tuổi bê đực đạt 450- 460kg, bê cái 380 -400 kg. Tỷ lệ thịt xẻ bình quân 68 – 70%.
3. Bò Crymousine
Giống bò đực Crymousine được tạo ra và nuôi nhiều ở Châu Mỹ La tinh. Việt Nam đã nhập từ Cuba giống bò này.
Bò thuần lông màu nâu nhạt. Khi trưởng thành bò đực có khối lượng 1000 – 1200kg, bê 6 – 12 tháng tuổi tăng trọng 1100g/ngày, tỉ lệ thịt xẻ 60 – 61%.
Cymousine đực
4. Bò Red Angus
Bò đực Red Angus 1600 (Vinalica) Bò Red Angus  cái
 Bò Red Angus 1600 (Vinalica):
Tạo từ bò đực giống cao sản – Có tỷ lệ thụ tinh cao, không bệnh. Bản thân lúc 2 năm tuổi đạt khối lượng 650kg, tăng trọng 1000g/ngày.
Tạo con lai lông màu nâu sáng, kiểu bò thịt, nuôi 2 năm tuổi đạt khối lượng 460kg, tỷ lệ thịt xẻ 58%. – Phù hợp với sở thích và điệu kiện chăn nuôi Việt Nam.

5. Bò BBB (3b): Belgian Blue Breed

Bò đực 3b Bò lai 3b – Zêbu
Bò lai 3b – Zêbu Bò lai 3b – Zêbu
Tên gọi chính thức là Bleu Blanc Belge  hoặc Belgian Blue Breed.– Bò 3B là giống bò có nguồn gốc ở Bỉ, được lai tạo để phát triển đặc biệt vùng thịt đùi sau (cullard).
– Bò 3B có 3 màu lông chủ yếu là trắng, trắng loang xanh (xám). Riêng bò lai với Brahman hoặc Droughtmaster thường có màu lông xám nhạt (xanh), loang trắng đen.
– Bò 3B có thân hình đẹp, chắc nịch, thân mình trông giống như heo, cầu trúc xương vững chắc, hài hòa với xương sườn tròn, bộ cơ phát triển nhất là cơ mông và đùi sau.
– Bò đực 3B trưởng thành có khối lượng 1.100 – 1.250 Kg.
– Bò cái trưởng thành có khối lượng 750 – 800 Kg.
– Bò 3B có khả năng sản xuất thịt tốt, mức tăng trọng trung bình đạt 1300g / ngày. Tỷ lệ thịt xẻ đạt 70%. Phẩm chất thịt thơm ngon.

Các giống bò mới

Hướng lai tạo bò chuyên thịt để cải tạo đàn bò

Bò lai Zebu có nhiều đặc tính quý, đã khắc phục được các nhược điểm của bò Vàng. Tuy nhiên, khả năng cho thịt vẫn còn thấp. Để tạo ra đàn bò theo hướng chuyên thịt, cần chọn lọc những bò cái lai Zebu đạt tiêu chuẩn giống, khối lượng trên 250 kg, không bệnh tật và cho phối tinh nhân tạo với tinh của các đực giống chuyên thịt cao sản (đực giống Limousin, Droughtmaster, B.B.B) để tạo ra con lai ba máu. Những đực giống sinh ra nuôi vỗ béo và giết thịt. Những bò cái đạt tiêu chuẩn cho phối giống tiếp.

* Dùng tinh đực giống Limousin phối cho bò cái lai Zebu

Bò Limousin là giống chuyên dụng thịt của Pháp. Bò có lông màu đỏ không có đốm. Niêm mạc mũi màu đỏ. Sừng và móng chân mầu trắng. Bò có mình dài, lưng phẳng, đầu ngắn, trán rộng. Con đực trưởng thành cân nặng 800 – 900 kg, con cái 550 – 600 kg. Tỷ lệ thịt xẻ 70%. Thịt có chất lượng cao.

Dùng tinh đực giống Limousin phối cho bò cái lai Zebu tạo ra bê lai F1. Bê có khối lượng sơ sinh 20 – 21 kg. Khối lượng lúc 24 tháng tuổi 300 – 320 kg. Tỷ lệ thịt xẻ 52 – 54%.

* Dùng tinh đực giống Droughtmaster phối cho bò cái lai Zebu

Bò Droughtmaster là giống chuyên dụng thịt của Australia. Bò có lông mầu đỏ, lông bóng mượt, ngắn. Da mềm và đàn hồi. Lỗ mũi rộng. Yếm thõng sâu. Mình dài, chân dài vừa phải, mông tròn nhiều thịt. Con đực trưởng thành cân nặng 900 – 1.100 kg, con cái 650 – 700 kg. Bò cái mắn đẻ. Khả năng kháng ve cao và khả năng gặm cỏ và thích nghi tốt với vùng nhiệt đới. Tỷ lệ thịt xẻ 58 – 60%.

Bê lai F1 tạo ra có khối lượng sơ sinh trung bình 19 kg. Khối lượng lúc 24 tháng tuổi 360 kg. Tỷ lệ thịt xẻ 52 – 54%

* Dùng tinh đực giống B.B.B phối cho bò cái lai Zebu

bbb bò

Bò đực B.B.B (trái) và  Bò lai F1 (phải)

Bò B.B.B (bò trắng xanh Bỉ) là giống siêu thịt của Vương quốc Bỉ. Bò có ba màu lông chủ yếu là trắng, trắng loang xanh và trắng loang đen. Thân hình đẹp, đồ sộ, cấu trúc xương vững chắc, hài hoà với xương sườn tròn, mông không dốc, đuôi dài với túm lông dầy ở cuối.

Bò đực trưởng thành có khối lượng 1.100 – 1.250 kg. Bò cái 700 – 750 kg. Khối lượng bê sơ sinh: 44 kg. Bò B.B.B. có khả năng sản xuất thịt tốt. Mức tăng trọng bình quân đạt 1.300 g/ngày. Tỷ lệ thịt xẻ đạt 66%. Hệ số sử dụng thức ăn được công nhận là tốt nhất trong các giống bò thịt hiện nay (khoảng 5,5 – 7,0 kg/kg tăng trọng). Phẩm chất thịt thơm, ngon.

Bê lai F1 sơ sinh có khối lượng trung bình 25 – 28 kg. Khả năng tăng trọng cao, khối lượng lúc 24 tháng tuổi đạt 500 – 520 kg. Tỷ lệ thịt xẻ 58 – 60%.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VỀ CÔNG TÁC LAI TẠO BÒ THỊT Ở VIỆT NAM

Trong ngững năm 1978-1982 nước ta thử nghiệm dùng bò đực Santagertrodis và một số giống khác cho lai kinh tế với bò cái lai Sind, bê lai nuôi 22-24 tháng tuổi đạt khối lượng 250 kg, tỷ lệ thịt xẻ 50-51%.

Trong giai đoạn trước, ở nước ta đã có nhiều thử nghiệm lai tạo, sử dụng bò cái nền lai Sind phối với nguồn tinh của nhiều giống bò chuyên thịt như Charolais, Simmental, Hereford, Brahman … Kết quả thử nghiệm cho thấy: sức tăng trưởng của đàn bò lai của các giống nầy cao hơn hẳn bò lai Sind. Ở Bảo Lộc Lâm Đồng, bò lai F1 giữa bò địa phương với bò Charolais và Simmental có khối lượng 24 tháng tuổi là 297 kg và 315 kg so với bò lai Sind 212 kg; gấp 1,5 lần so với bò lai Sind.

Dòng bò đực Charolais để lai kinh tế với các giống bò sữa hoặc kiêm dụng thịt sữa cho kết quả rất tốt. Bê lai nuôi thịt đạt khối lượng 500 kg lúc 18 tháng tuổi, với tỷ lệ thịt xẻ trung bình 60%.

Các giống bò sữa ở việt nam – giống bò sữa đang có ở Việt Nam

Xin giới thiệu với bà con những loại hình giống bò sữa đang có ở Việt Nam.

Giống bò sữa Hà Lan thuần- Holstein Friesian (bò sữa Hà Lan) trên 30 năm nay, bò Hà Lan thuần đã được nuôi ở hai cao nguyên Mộc Châu và Lâm Đồng, nơi có nhiệt độ BQ trong năm trên dưới 20oC. Năng suất sữa bò HF nuôi tại Việt Nam hiện nay khoảng 4000 – 5000 kg/ck. Gần đây, do nhu cầu phát triển nhanh đàn bò sữa, một số tỉnh như Tuyên Quang, Sơn La, Tp. HCM, Cần Thơ, An Giang, Nghệ An, Thanh Hoá, Vĩnh Phúc, Hà Nam… đã nhập bò HF thuần từ Australia về nuôi. Việc nuôi bò HF thuần ở những vùng thấp đang được tiếp tục theo dõi để đánh giá sự thích nghi và rút ra những điều kiện cần thiết cho việc nuôi bò HF thuần ở vùng nóng, ẩm. Bò HF hiện nay là giống chủ lực để lai tạo bò sữa ở nước ta.

Giống bò Jersey thuần: Bò Jersey thuần được nhập từ Mỹ về Việt Nam cuối tháng 12/2001, đang trong giai đoạn nuôi thích nghi. Tuy nhiên việc dùng tinh bò Jersey trong lai tạo bò sữa đã được thực hiện trước đây ở một số nơi.

– Các loại hình bò sữa lai giữa bò HF với bò lai Zebu: Hiện nay đã có nhiều thế hệ lai F1, F2, F3, F4… giữa bò HF với bò lai Zêbu.

+ Bò lai F1 1/2 máu HF: năng suât sữa BQ trên 1 bò vắt sữa 3000 – 3500 kg/ck, tỷ lệ bơ 3,9 – 4,0%.

+ Bò lai F2 3/4 máu HF: năng suất sữa BQ 3800 – 4200 kg/con/ck.

+ Bò lai F3 7/8 máu HF: năng suất sữa có thể cao hơn F1, F2 nếu điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng, quản lý, phòng trừ dịch bệnh… phù hợp và tạo môi trường thuận lợi cho bò có tỷ lệ máu HF cao (chống nóng, ẩm).

– Ngoài các giống ngoại thuần và các loại hình bò sữa lai HF nói trên, hiện ở một số nơi vẫn còn sử dụng bò lai Sind, lai Sahiwal để lấy sữa nhưng số lượng rất ít vì năng suất sữa những loại bò này thấp, dùng làm bò sữa hiệu quả không cao.

 

9 Comments

    • Chao bam. Cho minh co 2 con bò cái. Giống bò bô lai sind. 13 tháng tuổi. Khoảng 2 đến 3 tháng nữa bò sẽ lên giống. Mình đang cần bán. Vi không có người chăm sóc. Mình để giá mềm. Đt : 0986934485

  1. Em ơ thanh hoa,muốn mua bò lai zebu thi mua ơ đâu vậy.bác nào biết ở đâu thanh hóa bán bảo em với nhé:liên hệ sdt:0972780311

  2. các bác cho hỏi e ở thái nguyên muốn mua bò giống thì có ở đâu bán k ạ.ai biết chỉ e với đang muốn mua 2đến3 chú mà khó quá

Gửi phản hồi